Joaquinek ez zuen ibilbide bat hasi eskultura generoa kapitalizatuz; aitzitik, zeramika arte primitibo eta eskuz egindakoari lotu zion, hortik, figurazioarekiko interes nabarmena mantenduta ere, gai etnikoarekin lotutako hainbat elementuz zuzkitu zuen, eskulturaranzko bere biraketan. Hemen, bere eskuetan, bereziki, euskal kulturak berariazko lurraldea eskaintzen du estilo espresionista batentzat -zizelkatzearen azal eta mamian-, bere gakoa ofizioarekiko maitasunean aurkitu duena.

Behin hemen, Joaquin Alcalde eskulturari inoiz uko egin ez dion artisau gisa nabarmendu da. Materikotik erabat plastikorako garapena da gaur egungo bere lanaren ezaugarri nagusia. Erabiltzen dituen materialen ezagutza zuzen eta sakonen sormen mekanismoei lotuta, hauek testuinguru indibidual eta ezaguterrazean kokatzen dute obra bakoitzaren konposizioan. Bertatik bide bakarti eta pertsonala abiatzen du, elementalaren soiltasunaren bilakaerara eta artista bezala lotuta dagoen medioarekin harremana duen metodo batera daramana, erreferentzia lokalen herentzia gisa jasoak.

Zeramika primitiboarekin lotutako lehen lan haietan ez du pieza handiagoentzako teknika eraikitzailea ahanzten, baina beti itzultzen da klasikoetara. Honek egilearen gaineko informazio zehatz eta egokia emateko balio digu. Material industrialen ehundura gertukoaren presentziari aplikatzen zaio. Eskultura nahiz artisautzan nabarmentzen dena, edo bietan aldi berean, erabat definituta geratzen da egiten duenean. Horregatik, ez da kasualitatea gaitasun eta biribiltasunez moldeatzea, eta horregatik hartu behar da aintzat bere lan profesionala, eskultore egin delako, eguneroko bizitzaren forma, ideia, objektu, tratamendu, ofizio, gai, ohitura eta usadioetan ikur errealistak aurkitu dituelako.

Formulazio teoriko berriek artistaren sormen lana zabaltzen dute. Joaquinek hamabi urte baino gehiago daramatza moldeatzen eta hamabost artisautzan dedikazio oso, profesional eta autonomoz. Horregatik, heldutasun nahikoa du artisautzatik plastika eskultoriko mota erakargarri bezala abiatzeko, eboluzio gisa kontuan hartzeko teknika berrien, joera eta materialen oinarri eta funtsa: alabastroa, brontzea, harrobiko harria, mural zeramikak eta muralak zementuan.

Bere aurrerapenaren ibilera berri hauen eta bere presentzia areagotzen duen dedikazioen artean, ondoko piezetan dauden proposamen eta aurkikuntza ugariak azpimarratu behar dira: brontzean, erretratuen barneratze psikologiko sakona nabarmentzen duelarik, Lucio Beraza apaiz abertzalearen bustoak, Otxaranen (Zalla) kokatuak; Telmo Zarraonaindia (Zarra) legendazko futbolaria; pintore Benediktoarena, bere museoan ezarria Bilbon; Tonetti pailazoarena; eta Athletic Clubeko Peñen 26. Batzarrerako egindako oroitzapenezko trofeoa; Lekeitiar doktore Francisco Ocamicarena brontzean labaindutako buztin erregogorrez egina dago. Alabastroan, gorputz-enborrak, aurpegiak, alegoriak eta kirol gaiak. Harrobiko harrian, gargola motako ertzak eta Erdi Aroko emakume ugari.

Mural zeramiketan, Batik (Sopuerta) eta Aikeri (Asua) jatetxeenak, Virgen de Lora bodegak (Otxaran), Sutegi (Portugalete), Eritzalde (Las Carreras) eta Etxebarri (Ugarte-Trapaga) tabernak, eta Txiki kafetegia (Pobeña).

Eta zementuzko muraletan, A-8 autopistako asmo handikoa, Iurretako udalerrian den tunelekoa. Lan hauekin artista gisa bizi den munduaren kontzepzio pertsonala eralkitzen du eta bere garaiko kronista bihurtzen da helburu sortzaileekin norbanakoen sentsibilitatea bere elkarbizitza sortzailean pizteko.

Bere lanbidean buru-belarri murgilduta, bere artista izatearen egia ez da zerbait komunikatzeko nahitaezko medio duela besterik. Ibilbide pertsonalak hala frogatzen digu. Edertasuna irudikatzeko molde klasikoei lotuta dauden formatu txiki nahiz handiko lan ulergarriak jarri ditu gure eskuetan eta ezagutzan.

Arte eskultorikoaren hemisferio zabala arakatzen badugu, purutasun baztertzailerik ez duena, ohituren berezitasuna eta pertsonaien arropei dagokien Joaquin Alcalderenaren bezalako lanarekin bat egin dezakegu. Eta bere erakargarritasun zoragarriarengatik egin daiteke. Protagonistetatik habitatera eta inguruneko elementuen transkribapenetik irudia adierazpen artistiko bezala ulertuta egotera arte doan erakargarritasuna.

Artisau zeramika -interes bereziko emaitzekin espresio autonomo teknika bezala- giza sormenaren arterik finduenetako bihurtu da era guztietako fintasunekin, bere objektuen, pertsonen eta eszenen plastikaren hurrengo erakustaldia, ilustratu egiten da indar plastiko eta edertasun handiko ehunduren proiekziora joz, ondo egindako lanaren testigantza leialak izan arte.

Mota honetako artearen ereduak adibide iradokitzaileak dira, eta eskubide osoz, euskaldun bezala eta kritiko bezala konbentzitu egiten naute. Euskadiko hiritar bezala, gure lurrean hainbat gai jorratzen direlako oraindik, historian galtzen den herri honetako artistarik primitibo eta anonimoenek hasitakoak, eta iruzkingile bezala kostunbrismoa -artisau mailakoa nahiz artistikoa- erakusteko -bestei eta maitasun osoz- arte mailara igoa, beste batzuengan arte aplikatuen ofizio soila izatetik haratago ez doan bitartean.

Asko dira era guztietako presentzietatik sortutako ikonografien adierazpenak, baita garai berrietan ere. Eta ez erlijio ikonografiak -horiek ere bai-, laikoak baizik, erabilera formal kementsua helburu nagusitzat hartzearen ondorio. Hasiera bateko korronte horiek abiapuntutzat hartuta, biziarazte berrian lortu dituen garaipenetara, bere helburu garbitzat giza neurria bilatzen du. Diziplina libreak eskala handiago baterako prestatzen du garai berriagoetan. Jada azaltzen dira perfil markatuak obra figuratiboen parte bezala, garai batean balizko bideak irekitzen zizkionak arte tradizionalenen sistema oso bati. Autore sortzailearen interes eta grinari ingurunearen estetika gehitzen dio ofizio eraikitzaile bat sortzeko benetako artearen arrastoa daraman lorpen manualaren mekanismopean.

Teknikaren funtsezko babesak abilezia bikaina izatea ahalbidetzen dio artistari bere formei ederki asko aplikatzen dakien errekurtso espresiboa menperatzeko. Kaligrafia eskultorikoaren legeetan oinarritutako konposaketa printzipio baten pean, bere-berea dena bilatzea lortzen du hautatutako materialei egokitzen zaion erremintaren maneiuan. Modelatutakoan, materia bere forma eta figuren errealizazioaren mirarira goratzen da, modernitate abangoardistaren zirkuituan sartu -eta bere menpe jarri- beharrik gabe.

Bere buruek -nirea horien artean- irudiaren berrirakurtzea erakusten dute. Bere obrari forma eta leku sintaxi bat gehitzen dio inspirazio-iturri eta bere artea garatzen duen herriaren ohituren erreferentzia alegorikoan bihurtutako bolumenaren gorpuztasuna inguratzen duen giro morfologikoaren konjugazio berezi bezala. Ariketa hauek -soiltasuna eta benetakotasunaren mugetan- interesgarritzat jo ditzakegu.

Joaquin artistaren jardunetan trebezia gehien erakutsi dituztenetarikoak bere buztinezko hormakoak izan dira: eskulturazko muralak. Egiazko komunikazio gaitasuna izatean datza bere adierazgarritasuna; itxura traketsekoa alderdi biziagoan bilakatzearen trebezia duela esan nahi da honekin. Oinarrizko helburua izaera adierazgarriki metalizatu eta berebizikoa lortzea litzateke. Bai lan egiteko erak eta bai diziplinak atal bakoitzaren esanahia eta edukia egitearen errealizazioarekin lotura dute. Horman, euskaldun herriaren milurteko ezkutuko ohitura, lan tresna, kultura folklorikoa, festa eta tradizioak agerraraztea nahi da, gune pribatuetako aurkezpen publiko gisa.

Ezin da esan jarduteko era ugariak dituenik, jarduteko era bakar emankorra baizik. Egoerak eskatuta, kontuan hartu beharrekoa da norbanakoaren izaera modeloekin lan egiten duen artista izatea. Hauekiko dedikazioak osaketa eskultorikoen kontzeptu klasikoa nabarmentzen duten proposamen erabakigarriak ematen dizkio, egilearen erantzun ezineko errealitatea sentimenduz zipriztintzen dituzten forma naturalak ere gaindituz.

Eskultura hauek solidoak dira, arte honetan begi bistakoa dena, baina eskultorikoak izatearen sedukzioan dudagabekoak ere badira. Pertsonen eta objektuen forma fisiko konkretuekin bat datozen adierazpen eta ikuspegien testuinguruan, erretorizismorik gabe egiten du lan gure eskultoreak. Lanean, sortzen ari denean mugimenduan hedatzen du bere lana. Bitxia bada ere, eskatzen dizkioten lanek errealitatearen zentzua ematen diete bereak ez diren gustuei. Bestalde, oso apal agertzen da; egungo artista gutxi bezala, eta bere ikuspegi sozial artistikoaren kudeaketan, autodidakta baten memoria akademikoaren moduko ereduak hartzen ditu.

Joaquin Alcalderen ekarpena arte eskultorikora irudiaren adierazpenaren proposamen klasikoari komunikatzeko aukera ematean datza. Gizakiak arrotzak ez izatearen kontzientzia sozial ireki eta bizia da bilatzen duena, honetarako espresatzeko ahalik eta modu zabalena erabiliz, bere mezua helarazi nahian. Bere artea bizitzeko era berri honek egindako planteamenduak gainditzeko gogo bizia dakarkio.

Joaquinen eskultura zeramikarekiko entrega arte dekoratiboetan nekaezina da, bai berak autokudeatutako "modus vivendi" gisa, bai bokazio eta ekimen gisa. Hor dago egindako lan iraunkorra, makal-unerik gabea, jardun bizikoa. Oinarritzen den ereduei, beharrezkoa bada, zehaztasun eta ikuspegi egokia ematen die. Gaiak modu zehatzean tratatzen ditu bere irudiei ematen dien ohiko energiarekin. Artean egiten duen guztia ohitura zaharrean egiten du, batzuetan erreala baino zentzu dekoratiboagoan. Bere lanean trebea da ongi bideratutako errekurtso teknikoarekin, efektu bitxia lortuz. Elaborazioaren tratamenduan gustu herrikoiari erantzuten dioten lan garrantzitsuak barneratzen dira. Bere gaitasun artistikoa erabilita, gai ugariren lekukoa uzten du apaingarri erregistro zabalean.

Joaquin Alcaldek, hasierako oinarrizko artista ofizioa duen bere artisau mailatik, teknikoki oso zaila den errepresentazioko eskultura figuratibo mota bat lantzen du. Ikuslea erraz identifikatzen da biribiltasun energetiko, indar eta artista pertsonalaren obra sorta honekin.

Bere eskulturaren ibilbidean gaitasuna eta lan mardula dago. Bere dedikazioak, bokazio sendokoa eta ez utzikeriakoa, bere aukeren erakusgai zabala du herria gozarazteko. Lomas prozesu neketsu batean dago murgilduta, artearen langile gisa, eta adi-adi, bide berri eta garrantzitsuei ekiteko zain dago.